Hoe mijn guilty pleasure ervoor zorgt dat ik niet afgeleid word

Hoe mijn guilty pleasure ervoor zorgt dat ik niet afgeleid word

In ruimtes waar met meerdere mensen tegelijk wordt gewerkt, kan het tot stevige discussies leiden: wèl of geen muziek tijdens het werk. De één wil graag muziek horen terwijl hij werkt, de ander houdt van stilte. En hoe houd je rekening met verschillende muzieksmaken? Welke radiozender geniet de voorkeur? Helpt muziek je bij je werk of word je er alleen maar door afgeleid?

In productiehallen is een radio bijna niet weg te denken. Daar zorgt de radio voor verstrooiing en niet zelden wordt er flink meegezongen. In die situaties kan muziek voor extra werkplezier zorgen, zonder dat het werk er inhoudelijk onder lijdt. Maar hoe ga je om met muziek in kantoortuinen? En niet alleen met muziek, maar ook met allerlei andere geluiden en afleidingen door collega’s. We zijn inmiddels immers aangeland in een periode dat we, na alle coronamaatregelen, met z’n allen weer naar kantoor gaan om te werken.

Concentratie en afleidingen

Hoe zit het met kenniswerkers? Wat doet geluid, en dus ook muziek, met je als je je aandacht voor een bepaalde tijd op een taak wilt concentreren?

Voordat ik op deze vraag inga, moeten we het eerst hebben over afleidingen. Ook al heb je een keurig takenlijstje gemaakt, dan kan het tóch gebeuren dat je aan het einde van de dag moet constateren dat er weinig van je voornemens terecht is gekomen. We staan namelijk de hele dag door bloot aan afleidingen die ons van ons werk afhouden. Ook jij maakt het ongetwijfeld dagelijks mee.

Je kunt door iets of iemand anders worden gestoord of afgeleid. Bijvoorbeeld door collega’s die met elkaar praten of die je afleiden doordat ze je een vraag stellen. Maar afleidingen kunnen ook door jezelf worden veroorzaakt. Ofwel doordat je doorlopend je e-mail checkt of steeds kijkt wat je vrienden op Facebook plaatsen enz., ofwel omdat je verzuimt om piepjes, bliepjes enz. uit te zetten op momenten dat je geconcentreerd met een taak aan de slag wilt zijn.

Uit onderzoek blijkt steeds dat het enorm veel tijd en energie kost wanneer je uit je concentratie wordt gehaald en je je daarna weer wilt concentreren op je taak. Dit heeft alles te maken met het feit dat je brein geen 2 dingen tegelijk kan.

Als je je voor een bepaalde tijd wilt concentreren op een taak, waar je echt je aandacht bij nodig hebt, dan is het belangrijk dat je niet steeds wordt afgeleid. Daar kun je zelf veel aan doen. Zorg er allereerst voor dat je grip hebt op mogelijke stoorzenders en aandachttrekkers zoals je smartphone. Maar je kunt méér doen.

Concentratie en muziek

Hoe kan muziek eraan bijdragen dat je een bepaalde tijd lekker geconcentreerd kunt doorwerken, zonder dat je wordt afgeleid?

Ik heb een enorme passie voor muziek. Vroeger ook actief, maar tegenwoordig alleen nog maar passief, als luisteraar. Muziek emotioneert het ene moment en geeft energie op andere momenten. Voor mij geen dag zonder muziek.

De vraag is: ‘Kan muziek een positieve bijdrage leveren aan je concentratie of leidt het alleen maar af van de taak waarmee je bezig wilt zijn?’

En terwijl ik deze vraag beantwoord, zal ik ook een guilty pleasure met je delen over muziek in relatie tot werken.

Spotify is mijn grote vriend

Ik kan niet werken met een radio aan. Zodra de disc jockey begint te praten, ben ik afgeleid en kost het me vervolgens veel tijd en energie om weer geconcentreerd te raken op de taak waarmee ik bezig was. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor het Nederlandse luisterlied. Dan ben ik inderdaad geneigd om echt naar de tekst te gaan luisteren. En dan komt er van geconcentreerd werken helemaal niets.

Een enkele keer werk ik in stilte, maar verder is Spotify mijn grote vriend. Daarin heb ik veel afspeellijsten gemaakt, met verschillende muziekgenres. Zo kan ik altijd snel een keuze maken voor de soort muziek die ik wil horen en die past bij de situatie en bij de taak die ik op dat moment wil doen.

Soms is het barok, vooral als ik geconcentreerd meters wil maken. De regelmaat in het metrum doet het daarbij heel goed.

Als ik veel moet lezen en het onderwerp is moeilijk of helemaal nieuw voor me, dan doet zachte, rustgevende muziek, die traag voortkabbelt, het bij mij goed. Geen ingewikkelde melodieën en niet te veel instrumenten. Puur instrumentale muziek, geen tekst, en het volume staat laag.

Dat in tegenstelling tot de momenten dat snoeiharde gitaarmuziek mij perfect ondersteunt bij het werk dat ik op dat moment doe. De keuze voor dergelijke muziek maak ik nog weleens als ik bezig ben met voor mij bekende materie.

Ook zijn er momenten dat ik kies voor vrolijke uptempo muziek met sterke melodieën en ritmes: feelgoodmuziek waar ik blij van word. Dat doe ik bijvoorbeeld op de vrijdagochtend. Dat is mijn vaste moment in de week waarop ik de meer routinematige klussen doe en de eventuele losse eindjes van de achterliggende week afhecht.

Guilty pleasure

Maar wat is dan mijn guilty pleasure? Als ware muziekliefhebber durf ik het bijna niet te bekennen, maar ik heb ervaren dat ik perfect kan werken bij muziek, die ik gemakshalve maar ‘liftmuziek’ noem. Bekende deuntjes, uitgevoerd door een groot orkest, die een soort behang in mijn werkkamer vormen. Ik hoor het wel, maar het is er eigenlijk ook weer niet. De tijd lijkt stil te staan en er komt een enorme rust over me.

Het voelt alsof je tijdens een goed gevulde werkdag gehaast in de lift stapt die je naar je volgende afspraak op de dertiende verdieping brengt. Je bent de lift ingestapt, de deur is dichtgegaan en de lift zet zich in beweging. Tijdens je liftreis van de begane grond naar de dertiende verdieping, bevindt je je voor een korte tijd in een soort niemandsland. Je merkt dat er geen geluiden meer bij je binnenkomen van pratende mensen of van langsrijdend verkeer. Even kan niets je prikkelen of afleiden. En dan verneem je opeens de hoge tonen van de violen van het orkest van Mantovani of van Paul Mauriat die Moon River of Theme from Moulin Rouge voor je spelen. Je besef van tijd verdwijnt bij het horen van deze tijdloze deuntjes. Er komt een rust over je, die je best wat langer zou willen ervaren dan het korte moment dat je liftritje duurt. Geniet er maar van zolang de lift de dertiende etage nog niet heeft bereikt, want zodra de deuren van de lift zich weer openen, ben je weer terug in de realiteit en gaat het leven weer gewoon verder.

Het zijn vaak violen die unisono de melodie spelen. Je hebt geen idee welk stuk muziek het is, hoe het nummer heet of wie de artiest of componist is. Maar ieder deuntje komt je bekend voor. Je brein hoeft zich daarom niet in de muziek te verdiepen; het kent de muziek immers al. Daardoor leidt de muziek je niet af. Ook wordt er niet gezongen, waardoor de tekst je mogelijk zou kunnen afleiden. Het enige dat er gebeurt, is dat het geluid de stilte opvult.

We noemen het liftmuziek en ook wel Muzak. Je hoort het niet alleen in de lift, maar bijvoorbeeld ook in winkels en restaurants. De bedoeling van deze muziek is het om je in een koopstemming te krijgen of om je in een ontspannen sfeer van je diner te laten genieten.

Bij mij werkt het luisteren naar deze muziek perfect als ik mij, gezeten achter mijn bureau, op mijn werk wil concentreren. Eigenlijk is het niet eens luisteren, want voor mij is het muziek waar ik juist niet bewust naar luister. Het brengt me vooral in een perfecte werkflow. En het zorgt ervoor dat ik niet word afgeleid door mijn eigen gedachten.

In volledige stilte kunnen je eigen gedachten je namelijk flink in de weg zitten, waardoor je wordt afgeleid van de taak waarmee je bezig wilt zijn. Je wordt dan niet afgeleid door externe factoren, zoals geluiden van je collega’s, maar je gedachten dwalen regelmatig af. Daardoor moet je je steeds opnieuw concentreren door steeds stapjes terug te moeten doen. Dat kost tijd en energie en gaat dus ten koste van je productiviteit.

Dat alleen al kan een reden zijn om te kiezen voor muziek tijdens je werk in plaats van in volledige stilte te werken.

 

Bij welke muziek kun jij je goed concentreren? Of houd jij van stilte tijdens je werk?

 

Zaterdag 28 augustus 2021 is in FD Persoonlijk (de zaterdagbijlage van het Financieel Dagblad) een leuk artikel verschenen over het thema thuiswerken versus het werken op kantoor.  Het gaat in dat artikel met name over afleidingen die door collega’s op kantoor worden veroorzaakt. Ik heb een bijdrage aan dat artikel mogen leveren. Vooruitlopend daarop deelde ik in het bovenstaande blog hoe muziek eraan kan bijdragen dat je je aandacht beter op een taak kunt concentreren (en weet je nu ook wat mijn guilty pleasure is ;-))

foto: Unsplash – Belinda Fewings